De vrederechter is de rechter die het dichtst bij de burger staat. Er is er een in elk gerechtelijk kanton, en de zaken die er behandeld worden, gaan over het dagelijkse leven: een huurder en een verhuurder die ruzie hebben over een waarborg, buren die niet overeenkomen, een factuur die niet betaald wordt, of iemand die door ziekte of ouderdom een bewindvoerder nodig heeft. Wie de taal van de zitting niet goed begrijpt, staat in zo'n procedure zwak. Een tolk zorgt ervoor dat je je verhaal zelf kan doen.
Welke zaken behandelt de vrederechter?
De bevoegdheid van de vrederechter is breed. De meest voorkomende dossiers waarin een tolk nodig is, zijn deze:
- Huurgeschillen: achterstallige huur, een betwiste huurwaarborg, schade na het vertrek, een opzeg of een uithuiszetting.
- Bewindvoering: de beschermingsmaatregel voor iemand die zijn goederen of zichzelf niet meer zelf kan beheren. Vaak gaat het om een ouder familielid.
- Burenruzies: over erfgrenzen, bomen, lawaai of overlast.
- Kleine schuldvorderingen: geschillen over een beperkt bedrag.
- Nutsvoorzieningen: geschillen over facturen van energie of water.
Een procedure bij de vrederechter begint vaak met een verzoening. Dat is een gesprek waarin de rechter probeert de partijen samen tot een oplossing te brengen. Net in zo'n gesprek is het belangrijk dat je de nuances begrijpt en zelf je voorstel kan uitleggen.
Hoe vraag je een tolk aan?
Laat zo vroeg mogelijk weten dat je een tolk nodig hebt. Dat kan via je advocaat, of rechtstreeks bij de griffie van het vredegerecht waar je zaak loopt. Vermeld duidelijk de taal en, als dat speelt, het dialect. De rechter kan een tolk aanstellen wanneer een partij de taal van de procedure niet kent.
Je kan ook zelf een tolk meebrengen. Voor een officiële zitting is het dan verstandig een beëdigd tolk te kiezen: die is opgenomen in het Nationaal Register, heeft een eed afgelegd en is gebonden aan neutraliteit en geheimhouding. Een familielid of vriend die meevertaalt is geen neutrale tussenpersoon, en de rechter kan daar terecht bedenkingen bij hebben.
Wie betaalt de tolk?
In burgerlijke zaken, en de meeste zaken bij de vrederechter zijn dat, horen de kosten van een tolk die door de rechtbank wordt aangesteld bij de gerechtskosten. Wie die uiteindelijk draagt, hangt af van de afloop van de zaak en van de beslissing van de rechter. Dat is anders dan in strafzaken, waar de overheid de tolk in de regel betaalt.
Heb je een laag inkomen, dan kan je juridische tweedelijnsbijstand (vroeger pro-deo) aanvragen bij het bureau voor juridische bijstand. Daarnaast bestaat rechtsbijstand, waarmee je vrijgesteld kan worden van bepaalde procedurekosten. Vraag bij het bureau voor juridische bijstand of je advocaat na of dat voor jou kan gelden, ook voor de kosten van een tolk.
Breng je zelf een tolk mee buiten een aanstelling door de rechtbank, dan maak je vooraf zelf prijsafspraken met die tolk. Vraag een offerte waarin reistijd en wachttijd duidelijk vermeld staan, want zittingen bij het vredegerecht lopen vaak uit.
Bewindvoering: een bijzonder geval
Bij een verzoek tot bewindvoering hoort de vrederechter meestal de persoon die beschermd moet worden, soms thuis of in een woonzorgcentrum. Spreekt die persoon de taal niet goed, bijvoorbeeld een oudere migrant die altijd in zijn moedertaal is blijven spreken, dan is een tolk essentieel. De rechter moet kunnen inschatten wat de persoon zelf wil. Een familielid dat vertaalt, heeft vaak een eigen belang bij de uitkomst. Een neutrale tolk voorkomt dat twijfel.
Tips voor de zitting
- Neem alle documenten mee: huurcontract, facturen, foto's, brieven. Heb je documenten in een andere taal, vraag dan tijdig een beëdigde vertaling.
- Spreek in korte zinnen, zodat de tolk alles volledig kan overbrengen.
- Richt je tot de rechter, niet tot de tolk.
- Vraag om herhaling als je een beslissing of termijn niet begrijpt. Termijnen om te betalen of te vertrekken zijn cruciaal.
Veelgestelde vragen
Mag ik zelf een tolk meebrengen naar het vredegerecht? Ja, maar meld het vooraf en kies bij voorkeur een beëdigd tolk. De rechter beslist uiteindelijk of hij met die tolk verder wil werken.
Wie betaalt de tolk in een huurgeschil? Een tolk die door de rechtbank wordt aangesteld, valt in burgerlijke zaken onder de gerechtskosten. De rechter bepaalt wie ze uiteindelijk draagt. Met juridische bijstand kan je in sommige gevallen vrijstelling krijgen.
Heb ik ook een tolk nodig voor de verzoening? Als je de taal niet goed begrijpt, zeker. Een akkoord dat je in de verzoening sluit, heeft dezelfde kracht als een vonnis.
Mijn documenten zijn in een andere taal. Wat nu? Laat ze vertalen door een beëdigd vertaler. Een tolk vertaalt het gesproken woord, een beëdigd vertaler de geschreven stukken.
Zoek je een beëdigd tolk voor een zitting bij het vredegerecht, of voor een voorbereidend gesprek met je advocaat? Op tolken.be filter je op taal en regio en neem je rechtstreeks contact op met de tolk.