De arbeidsrechtbank behandelt twee grote groepen geschillen. Enerzijds conflicten tussen werknemer en werkgever: een ontslag dat je betwist, loon dat niet betaald werd, of een arbeidsongeval. Anderzijds geschillen met instellingen van de sociale zekerheid, zoals de RVA, het ziekenfonds, het OCMW of de kinderbijslagfondsen. In beide gevallen gaat het om je inkomen, en dus om veel. Wie de taal van de procedure niet goed begrijpt, heeft recht op een tolk. Hieronder lees je hoe dat werkt.
Welke zaken komen voor de arbeidsrechtbank?
- Arbeidsovereenkomsten: ontslag om dringende reden, opzegvergoeding, achterstallig loon, vakantiegeld.
- Arbeidsongevallen en beroepsziekten: de erkenning en de vergoeding ervan.
- Werkloosheid: een schorsing of weigering door de RVA.
- Ziekte en invaliditeit: een beslissing van het ziekenfonds of de adviserend arts.
- Maatschappelijke integratie: een weigering of terugvordering van een leefloon door het OCMW.
- Tegemoetkomingen voor personen met een handicap.
Bij geschillen over sociale zekerheid speelt ook het arbeidsauditoraat een rol. De arbeidsauditeur onderzoekt het dossier en geeft een advies aan de rechter. Soms word je daarvoor uitgenodigd voor een gesprek. Ook daar kan een tolk nodig zijn.
Hoe vraag je een tolk aan?
Meld zo vroeg mogelijk aan de griffie van de arbeidsrechtbank, of via je advocaat of vakbond, dat je een tolk nodig hebt. Geef de taal op en eventueel het dialect. De rechter kan een tolk aanstellen voor de zitting. Voor officiële zittingen wordt gewerkt met beëdigde tolken uit het Nationaal Register van FOD Justitie.
Veel werknemers worden in zo'n procedure bijgestaan door hun vakbond. Vakbonden hebben vaak ervaring met anderstalige leden en weten hoe ze een tolk kunnen regelen voor de voorbereidende gesprekken. Vraag het gerust na.
Wie betaalt de tolk?
Dat hangt af van het soort geschil. In geschillen over sociale zekerheid die een burger tegen een instelling voert, draagt de instelling in de regel de gerechtskosten, tenzij de vordering tergend of roekeloos is. In een conflict tussen werknemer en werkgever gelden de gewone regels: de rechter beslist wie de gerechtskosten draagt, meestal de partij die de zaak verliest.
Heb je een beperkt inkomen, vraag dan juridische tweedelijnsbijstand aan. Daarnaast kan rechtsbijstand je vrijstellen van bepaalde procedurekosten. Je advocaat of het bureau voor juridische bijstand kan je vertellen of dat voor jou geldt.
Schakel je zelf een tolk in voor een gesprek met je advocaat of je vakbond, dan maak je vooraf zelf prijsafspraken. Vraag een offerte met uurtarief, verplaatsing en eventuele minimumduur.
Documenten vertalen
In arbeidszaken spelen documenten een grote rol: je arbeidscontract, loonfiches, een ontslagbrief, medische verslagen. Zijn die in een andere taal opgesteld, bijvoorbeeld omdat je in het buitenland gewerkt hebt, dan heb je vaak een beëdigde vertaling nodig. Dat is het werk van een beëdigd vertaler, niet van een tolk. Veel professionals zijn trouwens allebei: vertaler-tolk.
Tips voor een vlot verloop
- Maak een korte tijdlijn van wat er gebeurd is, met data. Dat helpt je advocaat, de rechter en de tolk.
- Neem alle brieven van je werkgever of van de instelling mee, ook als je ze niet begrijpt.
- Wacht niet tot de zitting om te zeggen dat je een tolk nodig hebt. Termijnen in arbeidszaken zijn kort.
- Vraag na afloop of de belangrijkste afspraken nog eens herhaald kunnen worden.
Veelgestelde vragen
Moet ik de tolk betalen als ik een zaak tegen de RVA of het ziekenfonds voer? In geschillen over sociale zekerheid draagt de instelling in de regel de gerechtskosten, tenzij de rechter oordeelt dat de vordering tergend of roekeloos was. Vraag je advocaat of vakbond wat dat voor jouw dossier betekent.
Mag een collega voor mij vertalen? Liever niet. Een collega is niet neutraal en kent de juridische termen vaak niet. Voor een zitting is een beëdigd tolk de veilige keuze.
Kan ik ook een tolk krijgen bij de arbeidsauditeur? Vraag het na bij het auditoraat. Meld in elk geval op voorhand dat je de taal niet goed begrijpt.
Wat is het verschil tussen een tolk en een vertaler? Een tolk zet gesproken taal om, een vertaler geschreven teksten. Voor je contract of een ontslagbrief heb je een beëdigd vertaler nodig.
Zoek je een beëdigd of juridisch tolk voor een gesprek met je advocaat, je vakbond of voor de zitting zelf? Op tolken.be filter je op taal en regio en neem je rechtstreeks contact op, zonder tussenpersoon.