Wie officiële documenten moet voorleggen in een andere taal, botst al snel op de vraag naar een beëdigde vertaling. Een gemeente vraagt ze voor een geboorteakte, een school voor een buitenlands diploma, een rechtbank voor een vonnis uit het buitenland. Maar wat is een beëdigd vertaler precies, hoe vind je er een en hoe weet je zeker dat de vertaling aanvaard wordt? In dit artikel zetten we het op een rij.
Wat is een beëdigd vertaler?
Een beëdigd vertaler is een vertaler die opgenomen is in het Nationaal Register van gerechtsdeskundigen en beëdigd vertalers, tolken en vertalers-tolken van FOD Justitie. Hij heeft een eed afgelegd en moet aantonen dat hij de talen beheerst waarvoor hij geregistreerd is, en dat hij over juridische basiskennis beschikt. Alleen een vertaler of vertaler-tolk die in dat register staat, mag een beëdigde vertaling afleveren.
Een beëdigde vertaling draagt de handtekening van de vertaler en zijn VTI-nummer, zijn unieke nummer in het register. Tegenwoordig gebeurt dat vaak met een gekwalificeerde elektronische handtekening. Die elementen geven de vertaling haar officiële karakter.
Vertaler, tolk of vertaler-tolk?
Het verschil zit in de vorm. Een vertaler werkt met geschreven tekst, een tolk met het gesproken woord. In het register staan drie titels: beëdigd vertaler, beëdigd tolk en beëdigd vertaler-tolk. Die laatste mag beide. Heb je een document nodig, dan zoek je een beëdigd vertaler of vertaler-tolk. Heb je iemand nodig die een gesprek bij de notaris of de politie vertaalt, dan zoek je een beëdigd tolk. Meer over dat verschil lees je in ons artikel over het verschil tussen een beëdigd vertaler en een beëdigd tolk.
Wanneer heb je een beëdigde vertaling nodig?
- Burgerlijke stand: geboorte-, huwelijks- of overlijdensakten voor een huwelijk, samenwoning of naturalisatie.
- Onderwijs: buitenlandse diploma's en puntenlijsten voor een gelijkwaardigheidsaanvraag.
- Justitie: vonnissen, dagvaardingen en stukken in een procedure.
- Notaris: volmachten, statuten of erfrechtelijke documenten uit het buitenland.
- Werk en verblijf: documenten voor een verblijfsaanvraag of een arbeidskaart.
Vraag altijd eerst na bij de instantie die het document vraagt welke vorm ze verwacht. Soms volstaat een gewone vertaling, soms is een beëdigde vertaling nodig, en soms moet die vertaling daarna ook nog gelegaliseerd worden.
Legalisatie en apostille
Een beëdigde vertaling kan gelegaliseerd worden. Daarbij bevestigt FOD Justitie dat de handtekening van de vertaler echt is en dat hij in het register staat. Moet het document daarna in het buitenland gebruikt worden, dan kan bovendien een legalisatie of apostille door FOD Buitenlandse Zaken nodig zijn. Welke stappen precies nodig zijn, hangt af van het land van bestemming.
Hoe vind je een beëdigd vertaler?
Het Nationaal Register is sinds 2022 publiek raadpleegbaar via het zoekplatform van FOD Justitie. Je kan er zoeken op naam, taal en arrondissement, en zo nagaan of een vertaler geregistreerd is en voor welke talen. Dat is ook de manier om een vertaler te controleren die je via een andere weg gevonden hebt.
Let bij het kiezen op deze punten:
- De juiste taalcombinatie: een vertaler kan beëdigd zijn voor Arabisch naar Nederlands, maar niet omgekeerd. Controleer de richting.
- Het VTI-nummer: vraag het en controleer het in het register.
- Een duidelijke offerte: beëdigde vertalingen worden vaak per pagina of per woord geprijsd, met een toeslag voor de beëdiging en eventueel voor spoed.
- De levertijd: reken op enkele werkdagen, en langer als er ook een legalisatie nodig is.
Tolken.be en beëdigde vertalers
Tolken.be is in de eerste plaats een gids van tolken. Veel van de tolken op deze site zijn echter beëdigd vertaler-tolk, en kunnen dus ook documenten vertalen. Filter op beëdigde tolken en je taal, en vraag bij het contact of de tolk ook beëdigde vertalingen aflevert. Controleer daarna het VTI-nummer in het Nationaal Register.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of een vertaler echt beëdigd is? Zoek hem op in het Nationaal Register van FOD Justitie. Daar zie je of hij geregistreerd is, als wat en voor welke talen.
Is een beëdigde vertaling hetzelfde als een gelegaliseerde vertaling? Nee. Een beëdigde vertaling is ondertekend door een beëdigd vertaler. Bij legalisatie bevestigt de overheid daarna dat die handtekening echt is.
Mag een beëdigd tolk ook documenten vertalen? Alleen als hij ook geregistreerd is als vertaler, dus als beëdigd vertaler-tolk.
Kan ik een vertaling uit het buitenland gebruiken? Dat hangt af van de instantie. Vaak wordt een vertaling door een in België beëdigd vertaler gevraagd. Vraag het vooraf na.
Zoek je een beëdigd tolk, of een beëdigd vertaler-tolk die ook je documenten kan vertalen? Op tolken.be filter je op beëdigde tolken per taal en neem je rechtstreeks contact op.